Bp Piotr Greger podczas kolejnej "Rozmowy poświęconej" mówił o naczyniach liturgicznych.
„Dlaczego w liturgii Eucharystii są dwie konsekracje, skoro Krwi Pańskiej nie przechowuje się w tabernakulum? Jak wyglądał kielich Jezusa z Wieczernika? Z jakich materiałów powinny być wykonane takie przedmioty, jak kielich, patena czy palka? – na te i wiele innych pytań odpowiadał bp Piotr Greger 6 lutego podczas kolejnego spotkania w ramach prowadzonych od roku comiesięcznych „Rozmów poświęconych” w bielskiej katedrze. Tym razem biskup pomocniczy diecezji bielsko-żywieckiej poświęcił szczególną uwagę naczyniom liturgicznym i bieliźnie ołtarzowej, wyjaśniając precyzyjnie z czego są zrobione, i co mają wspólnego z grobem Jezusa.
 
Bp Greger wytłumaczył, że liturgia, rozumiana jako splot dostrzegalnych przez ludzkie zmysły znaków, wskazuje, że podczas konsekracji chleba i wina w czasie Mszy św. następuje wyraźne oddzielenie Ciała od Krwi Pańskiej.
 
„Co to symbolizuje? Śmierć. To jest ten moment szczególny z punktu widzenia dogmatyki. To jest ten moment, kiedy Chrystus w znakach świętej liturgii umiera. To jest ta Golgota. Jednak w tym samym kielichu dokonuje się parę minut później coś odwrotnego: kapłan, który przewodniczy Mszy, bierze kawałek Ciała Pańskiego, łamie na połowę hostię, z jednej połowy ułamuje kawałek i wpuszcza do kielicha z Krwią Pańską. Tam było rozdzielenie, tu połącznie, śmierć – życie, męka – zmartwychwstanie” – wytłumaczył hierarcha.
 
Jak przypomniał biskup, kielich i patena należą do najgodniejszych naczyń liturgicznych. Zwrócił uwagę, że w starożytności do sprawowania Eucharystii chrześcijanie wykorzystywali przedmioty codziennego użytku, takie jak kielichy oraz kosze do chleba. „Z czasem, uwzględnili ich przeznaczenie tylko i wyłącznie do Eucharystii. Wprowadzenie specjalnego błogosławieństwa kielicha i pateny przed używaniem ich w liturgii nadawało im szczególny charakter sakralny” – przypomniał, wskazując na obecne przepisy, dotyczące używania kielicha i pateny, które każą specjalnym szacunkiem otaczać szczególnie te naczynia liturgiczne.
 
Cytując „Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego” wytłumaczył, że „kielichy oraz inne naczynia przeznaczone do przechowywania Krwi Pańskiej muszą mieć czaszę z takiego materiału, który nie wchłania płynów”.
 
Szczególną uwagę biskup poświęcił kielichowi. Zwrócił uwagę, że na przestrzeni wieków spotykane są różne formy tego naczynia. Zauważył też, że odkąd zaprzestano udzielać Komunii świętej pod obiema postaciami, zmieniła się także forma kielicha mszalnego. „Wykształciła się forma podobna do używanej dzisiaj, ale każda epoka posiadała swoje własne i oryginalne zdobnictwo. Według Ojców Kościoła, kielich jest symbolem komunii wiernych z Duchem Świętym oraz ich udziału w radości zbawienia. Św. Ambroży uważa, że skała, z której wypłynęła woda po uderzeniu laską przez Mojżesza, jest wyobrażeniem kielicha dotkniętego słowem Bożym, z którego wypływa życie wieczne” – dodał.
 
Zaznaczył, że ze starożytnej formy kielicha, zaopatrzonego w dwa uchwyty dla podtrzymywania przez diakona w czasie udzielania Komunii świętej pod postacią wina, w epoce romańskiej, kielich przybrał kształt tulipana, zmniejszając jednocześnie swe rozmiary. „W epoce gotyku czara kielicha upodobniła się więcej do odwróconego stożka. Barok dodał bogatą ornamentykę” – wyjaśnił prelegent.
 
Biskup omówił także funkcje innych przedmiotów liturgicznych: pateny – naczynia przeznaczonego na hostie, które będą konsekrowane podczas Eucharystii, palki – podwójnego czworoboku lnianego, służącego do nakrywania kielicha, korporału – białego płótna w kształcie kwadratu, które kładzie się na środku obrusa ołtarzowego i umieszcza na nim kielich i patenę z hostią w czasie sprawowania Eucharystii, monstrancję lub cyborium podczas nabożeństw eucharystycznych, a także puryfikaterza – niewielkiego płótna, służącego do wytarcia kielicha.
 
Podkreślając szczególną symbolikę naczyń liturgicznych i bielizny ołtarzowej, duchowny odwołał się do słów niektórych Ojców Kościoła, którzy wskazywali, na kielich jako grób, w patenie dostrzegali symbol kamienia u grobu, w korporale – całun, w który owinięto ciało Chrystusa, w palce – chustę na głowę Jezusa, a puryfikaterzu – ręcznik, którym obmyto ciało Jezusa.
 
Podczas spotkania słuchacze mogli zapoznać się z różnymi formami kielichów, zobaczyć z bliska zdobioną i wykonaną z odpowiedniego płótna bieliznę ołtarzową.

Częstograj

Polecamy muzykę

Mozaika Żywiecka

Krąg biblijny

Tutaj jesteśmy

Katechezy w Bazylice

Rozmowy poświęcone